Osoby, u których podejrzewane jest stwardnienie rozsiane, mówią często o lęku i obawach wynikających z braku pełnej wiedzy o tym, czym jest SM, z którym przyjdzie im żyć i jak przebiega. Nie wiedzą zatem czego mogą się spodziewać. Niestety, dotyczy to również wielu świeżo zdiagnozowanych na SM, którzy nie wiedzą jaką postać choroby u nich rozpoznano i jak będzie wyglądać – nie dostali takiej informacji od lekarza, zapomnieli zapytać, np. z powodu stresu związanego z diagnozą, lub też nie wiedzieli jakie pytanie zadać.

Aby wiedzieć jakie działania podjąć i stać się ekspertem we własnym zdrowiu, warto jest poznać swoją chorobę. Przypominamy więc kilka podstawowych pojęć, które przydadzą się każdej osobie chorej na stwardnienie rozsiane, tym oczekującym na rozpoznanie lub tym, które diagnozę SM usłyszało dopiero niedawno. Dziś o postaci SM.

W SM rozróżnia się obecnie następujące postacie:

• rzutowo-remisyjna – charakteryzuje się nawracającymi rzutami choroby (atakami, zaostrzeniami), w czasie których pojawiają się nowe objawy lub też nasilają te już istniejące. Aby mówić o rzucie choroby, utrzymywanie się objawów powinno trwać nie mniej niż 24 godziny (to ważna informacja pomagająca np. rozróżnić prawdziwe zaostrzenie od tzw. pseudorzutu). W tej postaci SM rzuty z czasem ustępują (choć ich długość może być różna, indywidualna – kilka dni, tygodni, nawet miesięcy), po których pojawia się tzw. remisja, czyli wycofanie się objawów (pełne bądź częściowe). Postać rzutowo-remisyjna rozpoznawana jest u 80-85% chorych. Rzut jest objawem aktywności choroby, choć należy pamiętać, że jego brak nie oznacza, że choroba jest nieaktywna. Ostatnio dużo mówi się o tzw. PIRA, czyli progresji choroby niezależnej od rzutów. Należy też pamiętać, że tylko 1 na 10 zmian w mózgu powodować będzie rzut. Dlatego tak ważne jest podjęcie leczenia modyfikującego SM!
• wtórnie-postępująca postać – zazwyczaj pojawia się po kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu latach chorowania u osób, u których w momencie diagnozy stwierdzono postać rzutowo-remisyjną SM. W tej postaci na początku zaostrzenia mogą być jeszcze czasem widoczne, jednak wraz z upływem czasu zanikają, a stan chorego się pogarsza To efekt trwałych uszkodzeń w ośrodkowym układzie nerwowym. Pamiętać warto jednak, że skuteczne leczenie hamujące postęp SM wdrożone jak najszybciej po diagnozie będzie opóźniać przejście w postać wtórnie-postępującą, a nawet jej może spowodować jej uniknięcie.
• pierwotnie postępująca postać SM to ta, która charakteryzuje się postępem od samego początku – objawy nasilają się, a stan chorego pogarsza, narasta niesprawność, choć bywają też okresy stabilizacji stanu zdrowia. Tę postać obserwuje się u 10-15% osób z SM.
• klinicznie izolowany zespół objawów (ang. clinically isolated syndrome, CIS) określa pierwsze wystąpienie objawów neurologicznych, nieustępujących co najmniej przez dobę. I choć rozpoznanie CIS nie jest jednoznaczny z diagnozą SM, to większość osób, u których się pojawił, zachoruje na stwardnienie rozsiane. Ponadto, jeśli u osoby z CIS badanie rezonansem potwierdzi, że są zmiany w innych częściach mózgu, lub też jeśli w punkcji płynu mózgowo-rdzeniowego pojawią się charakterystyczne zmiany, to można mówić o SM i włączyć leczenie.